تیروئید پرکار، تیروئید کم کار؛ علائم و روشهای درمان
تیروئید پرکار، تیروئید کم کار؛ علائم و روشهای درمان
تیروئید، غده کوچک و پروانهای شکل در قسمت پایین گردن است اما برخلاف ظاهرش هورمونهایی ترشح میکند که میتواند بر روی تمام اعضای بدن تاثیر بگذارد. تنظیم فرایندهای متابولیک و کنترل دمای بدن بر عهده تیروئید است. با این حال تیروئید پرکار و تیروئید کم کار از بیماریهایی است که بروز آنها میتواند مشکلات زیادی را برای هر فرد به همراه داشته باشد.
اگر تیروئید سطح هورمونها را به میزان طبیعی تولید نکند، یعنی بیش از حد و یا کمتر از آن باشد، بیماری تیروئید به وجود میآید. هر چند علائم تیروئید به آهستگی خود را نشان میدهند. با این حال اگر تغییرات بدن خود را بررسی کنید، متوجه کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید خواهید شد. توجه کنید که علائم و نشانههای بیماری تیروئید متفاوت است و نوع درمان آنها نیز تفاوت دارد. به همین منظور لازم است که با مراجعه به بهترین پزشک غدد و متابولیسم، فرایند درمان بیماری را پیگیری نمایید.
آیا تیروئید کم کار با تیروئید پرکار متفاوت است؟
از مهمترین تفاوت میان تیروئید پرکار و کم کار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کم کاری تیروئید زمانی رخ میدهد که سطح هورمونها کاهش پیدا کند، در حالی که پرکاری تیروئید به منظور افزایش سطح هورمون بدن است.
- از علائم تیروئید کم کار خستگی، کاهش متابولیسم بدن، کند شدن عملکرد بدن است. در مقابل علائم پرکاری تیروئید کاهش وزن و اضطراب بیش از حد است.
در صورتی که علائم پرکاری و یا کم کاری تیروئید را مشاهده کردید، لازم است که حتما با بهترین پزشک غدد و متابولیسم مشورت کنید.
کم کاری تیروئید چیست؟
کم کاری غده تیروئید به معنی کاهش هورمونهای بدن است که موجب کاهش سطح عملکرد بدن میشود. غده تیروئید به کنترل متابولیسم بدن کمک میکند، حال اگر تولید هورمون در سطح طبیعی خود تولید نشود، باعث افزایش وزن میشود.
تیروئید کم کار بسیار شایع است و افراد زیادی را درگیر کرده است. درمان قطعی برای کم کاری غده تیروئید وجود ندارد، با این حال برخی از داروها به کنترل آن کمک میکند. هدف از تجویز این نوع داروها بهبود عملکرد تیروئید بدن و متعادل کردن سطح هورمونهای بدن است.
در کم کاری تیروئید، سیستم ایمنی بدن تلاش میکند تا با این مشکل مبارزه کند. این مورد موجب التهاب شده و در نتیجه سطح هورمون کمتری ترشح میشود. بهترین راه برای تشخیص آن انجام آزمایش تیروئید پرکار یعنی تست هورمون تحریک تیروئید است.
علائم تیروئید کم کار چیست؟
برخی از مهمترین علائم کم کاری تیروئید که در صورت مشاهده آنها لازم است به پزشک مراجعه کنید، شامل این موارد است:
- خستگی و بی حالی
- افسردگی
- یبوست
- گواتر
- اسپاسم عضلات
- خشکی پوست
- شکنندگی ناخنها
- حساس شدن به سرما
- بی نظمی در دورههای قاعدگی
- ریزش شدید مو و خشک شدن آنها
- افزایش وزن شدید و مشکلات کاهش وزن
- سندروم تونل کارپال (شامل سوزش، گزگز شدن و بی حسی دست)
تیروئید کم کار در بارداری باعث ترشح شیر از پستان میشود. این یک مسئله جدی است که باعث بروز خطرات و عوارض جدی میشود. به همین دلیل لازم است که برای درمان آن به موقع اقدام کنید.
دلایل بروز تیروئید کم کار چیست؟
از مهمترین دلایلی که ممکن است باعث کم کاری تیروئید شود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عمل جراحی تیروئید
- کمبود ید در بدن
- سابقه خانوادگی و بیماریهای ژنتیک
- انجام پرتودرمانی برای درمان سرطان
- مصرف داروهای درمانی برای سرطان، ناراحتی قلبی و روانی
- اختلال خود ایمنی ورم و التهاب تیروئید که باعث تیروئیت هاشیموتو میشود.
بهترین روش درمان برای تیروئید کم کار چیست؟
برای مواردی مثل تیروئید کم کار در کودکان، تیروئید کم کار در بارداری و مشاهده علائم آن لازم است که به بهترین پزشک متخصص غدد، رشد و متابولیسم مراجعه کنید. در چنین شرایطی ممکن است قرصهای کنترل کننده هورمون تیروئید تجویز شود. لووتیروکسین از داروهایی است که به کنترل و تامین هورمون بدن کمک میکند.
انجام آزمایش تیروئید کم کار، مثل آزمایش خون به اندازه گیری هورمونها کمک میکند. این کار به پزشک کمک میکند تا با بررسی میزان هورمون، داروی مناسب را برای شما تجویز کنند.
مروری بر تیروئید پرکار
همانطور که از نام این بیماری مشخص است، تیروئید پرکار با افزایش سطح هورمونهای بدن رخ میدهد. از علائم این بیماری میتوان به افزایش ضربان قلب، افزایش اشتها، اضطراب، احساس گرمای بیش از حد در بدن و کاهش وزن شدید اشاره کرد.
پرکاری تیروئید به سه دلیل زیر رخ میدهد:
- تیروئیدیت یا التهاب تیروئید
- گره تیروئید با تولید بیش از حد هورمون T4
- بیماری خود ایمنی به نام بیماری گریوز
در پرکاری تیروئید، تحریک تیروئید و تیروئیدیت موجب افزایش هورمون تیروئید در خون میشود. تیروئیدیت از بیماریهای شایع تیروئید پرکار در بارداری است. هرچند به صورت کوتاه مدت رخ میدهد.
گره تیروئید در کم کاری و پرکاری تیروئید شایع است. معمولا این گرهها خوش خیم هستند. در پرکاری غدد، این گرهها باعث افزایش اندازه تیروئید شما و همچنین افزایش هورمون میشود.
بیماری گریوز یک بیماری خود ایمنی است. گریوز خود علت اصلی تیروئید پرکار است که باعث افزایش هورمونهای تیروئید میشود.
نشانهها و علائم تیروئید پرکار چیست؟
از شایعترین علائم بیماری پرکاری تیروئید، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش وزن شدید
- افزایش ضربان قلب
- لرزش بدن
- تعرق زیاد
- استرس و اضطراب
- حساسیت به گرما
- خارش و قرمزی پوست
- افزایش حرکات روده
- نازک شدن و ریزش موی سر
بهترین روش درمان تیروئید پرکار چیست؟
مهمترین هدف درمان، کنترل سطح هورمونهای تیروئید است. بهترین پزشک متخصص غدد و متابولیسم با تجویز داروهای مناسب به کنترل و درمان غده میپردازد. رایجترین روشهای درمان این بیماری شامل موارد زیر است:
مصرف داروهای ضد تیروئید مثل متی مازول، کار بی مازول و پروپیل تیواوراسیل برای افرادی که مبتلا به بیماری گریوز هستند، تجویز میشود. مصرف صحیح این داروها در چند هفته به کنترل تیروئید پرکار کمک میکند.
برای درمان گواتر و کوچک شد گرههای سمی تیروئید، از ید رادیواکتیو استفاده میشود. خطرات این روش کم است و برای افراد بالغ گزینه مناسبی میباشد.
مصرف این ید به دیگر نقاط بدن آسیبی نمیزند ولی تاثیرات آن روی غده تیروئید چشمگیر است. در این روش درمان مصرف خوراکی ید به صورت سرپایی تجویز میشود. پس از چند روز فعالیت ماده رادیواکتیو از بدن خارج میشود، با این حال تاثیر آن بر روی غده تیروئید حداقل سه ماه طول میکشد.
تیروئید پرکار در بارداری نیز رایج است، به همین دلیل برای درمان لازم است که سریع به یک پزشک متخصص غدد و متابولیسم مراجعه کنید.
یکی دیگر از راههای درمان دائم برای پرکاری تیروئید، جراحی تیروئید است. هرچند این روش درمانی توصیه نمیشود. از عوارض آن ایجاد اسکار در گردن، آسیب به ساختمان نزدیک به تیروئید و کم کاری تیروئید است.
عوارض و خطرات بیماری تیروئید
سطح و علائم بیماری پرکاری تیروئید و کم کاری آن با یکدیگر متفاوت است. به عنوان مثال در کم کاری هورمون تیروئید به کمک دارو میتوان شرایط بیماری را کنترل کرد. هر چند ممکن است تا آخر عمر نیاز به درمان آن داشته باشید. با این حال در پرکاری تیروئید، ابتدا داروهای ضد تیروئید تجویز میشوند تا سطح هورمون کنترل شود.
مهمترین عوارض و خطرات این بیماری شامل موارد زیر است:
- اضطراب و استرس
- افسردگی
- کاهش یا افزایش شدید وزن
- مشکل در بارداری
- نقص هنگام تولد
- بیماریهای قلبی
- افزایش فشار خون در تیروئید پرکار
کلام آخر
برای بسیاری این پرسش وجود دارد که تیروئید پرکار خطرناک است یا کم کار؟ برای پاسخ باید گفت که تفاوتی ندارد که به کدام یک از انواع این بیماری مبتلا هستید، آن چیزی که اهمیت دارد درمان به موقع بیماری تیروئید است. علاوه بر آن در کنار درمان تیروئید پرکار و تیروئید کم کار، لازم است که یک رژیم غذایی مناسب تنظیم کنید. با مراجعه به بهترین پزشک متخصص غدد و متابولیسم میتوانید برای درمان اقدام کنید.
